ข่าวสาร

เคยเป็นไหม? ตัวร้อนผ่าวเพราะไข้ขึ้น แล้วครอบครัวรีบมาห่มผ้าหนักๆ ให้ใส่เสื้อแขนยาวหนาๆ คิดว่าช่วยให้เหงื่อออกแล้วหายไว จริงๆ แล้วผิดมหันต์เลยนะ! วันนี้เรามีคำตอบจากหมอฮิโรอากิ ฮายาชิ แพทย์เจ๋งจากญี่ปุ่น ที่มาเฉลยแบบชัดๆ ว่าถ้าตัวร้อนจัด ต้องเลือก เสื้อผ้าบางๆ เพื่อระบายความร้อนออกจากร่างกายเท่านั้น ลองนึกภาพดูสิ ร่างกายเรามีอุณหภูมิปกติ 36.5-37.5 องศาเซลเซียส พอเป็นไข้ อุณหภูมิพุ่งสูงกว่า 38 องศา ร่างกายเลยพยายามลดความร้อนด้วยตัวเองผ่านการขยายหลอดเลือด ผิวหนังแดง เริ่มมีเหงื่อซึม ถ้าเราไปห่มผ้าหนักๆ หรือใส่เสื้อหนา มันจะขัดขวางกระบวนการนี้ ทำให้ความร้อนสะสม ไข้ยิ่งสูงขึ้น แถมร่างกายต้องใช้พลังงานเยอะในการต่อสู้ สุดท้ายเหนื่อยล้า อาจชักหรือแทรกซ้อนได้ง่ายๆ หมอฮิโรอากิสรุปสั้นๆ แต่จำง่ายสุดๆ ว่า 'หนาวห่มหนา ร้อนห่มบาง' นี่แหละกฎเหล็ก! มาดูกันว่าต้องทำยังไงในแต่ละระยะของไข้ ระยะแรก: หนาวสั่นตัวเย็น ช่วงนี้ร่างกายกำลังสร้างความร้อนเพื่อสู้เชื้อโรค ถ้ารู้สึกหนาว ฟันสั่น ผิวหนังเย็นๆ ให้ใส่เสื้อผ้าหนาๆ ห่มผ้าอบอุ่นไว้ก่อน ช่วยประหยัดพลังงานร่างกาย ไม่ให้สั่นหนัก แต่ระวังอย่าห่มหนักเกิน จนกลายเป็นร้อนเกินไปนะ ระยะตัวร้อน: รู้สึกร้อน หน้าแดง มีเหงื่อ นี่คือสัญญาณว่าร่างกายกำลังระบายความร้อน! เปลี่ยนทันทีเป็นเสื้อผ้าบางเบา เนื้อผ้าระบายอากาศดี เช่น ฝ้ายบางๆ เสื้อยืดแขนสั้น กางเกงขาสั้น เปิดหน้าต่างให้อากาศถ่ายเท อย่าปล่อยให้อับชื้นเด็ดขาด เพราะจะยิ่งร้อนอบอ้าว ไม่ใช่แค่เสื้อผ้านะ ยังมีเคล็ดลับอื่นช่วยลดไข้ไวๆ ด้วย 1. เช็ดตัวลดไข้ถูกวิธี เตรียมน้ำอุ่น (อุณหภูมิห้องประมาณ 37 องศา) ผ้าขนหนูผืนเล็ก 2-3 ผืน กับผ้าเช็ดตัวใหญ่ ถอดเสื้อผ้าออกเกือบหมด (เหลือแพมเพอร์สสำหรับเด็ก) ชุบผ้าบิดหมาด เช็ดทีละส่วน เริ่มจากหน้า ลำคอ แขน ขา ลำตัว หลัง เน้นจุดหลอดเลือดใหญ่เช่น รักแร้ ขาหนีบ หน้าผาก ทิ้งผ้าเปียกไว้ช่วยระบายร้อนต่อ พัก 30 นาที วัดไข้ใหม่ ถ้ายังสูงทำซ้ำได้ เช็ดด้วยน้ำเย็นหรือน้ำแข็งห้ามเด็ดขาด! จะทำให้หนาวสั่น ไข้พุ่งกว่าเดิม 2. ดื่มน้ำเยอะๆ ไข้สูงทำให้ขาดน้ำ ร่างกายเด้งน้ำออกทางเหงื่อ ปัสสาวะน้อยลง ดื่มน้ำเปล่า น้ำผลไม้เกลือแร่ ชง ORS วันละ 2-3 ลิตรสำหรับผู้ใหญ่ เด็กปรับตามน้ำหนัก ช่วยให้ไตทำงานดี ไม่ช็อก 3. กินยาลดไข้ถูกเวลา พาราเซตามอลตัวช่วยหลัก ทุก 4-6 ชม. ตามน้ำหนักตัว เด็ก 10-15 มก./กก. อย่ากินเกินวันละ 4 ครั้ง ถ้าเด็กเล็กมีประวัติชัก ปรึกษาหมอก่อน 4. ห้องพักต้องสบาย อากาศถ่ายเทดี ไม่ร้อนจัด ไม่เย็นจัด ปิดแอร์ตอนเช็ดตัว เปิดพัดลมเบาๆ ช่วยพัดความร้อน พิเศษสำหรับเด็กน้อย ที่พ่อแม่มักตื่นตระหนก พวกเค้าไข้ขึ้นไวแต่ลดไวเหมือนกัน ใส่เสื้อผ้าโปร่ง 1 ชั้น ห่มผ้าบาง อย่าห่อมิดเหมือนซาโมก้า! ถ้าเด็กฟันสั่น ให้กอดอุ่นๆ ก่อน รอให้เข้าสู่ระยะร้อนค่อยเปลี่ยน ถ้าไข้เกิน 39 องศา เกิน 24 ชม. หรือมีอาการหายใจหอบ ซึม ชัก รีบโรงพยาบาลเลย หลายคนเข้าใจผิดว่าห่มหนาให้ 'เหงื่อออก' แล้วหาย จริงๆ เหงื่อออกเพราะร้อนอับ ถ้าปล่อยไว้นาน อาจขาดน้ำ ผิวแห้งแตก ระบบหายใจทำงานหนัก ทางที่ดีคือช่วยร่างกายระบายตามธรรมชาติด้วยเสื้อบาง + เช็ดตัว ลองนึกถึงเคสจริงดู คุณแม่คนนึงเล่าว่าลูกไข้ 39 องศา ห่มผ้าหนักๆ ใส่เสื้อหนา ผลคือไข้พุ่ง 40 องศา ชักเลย! พอเปลี่ยนมาเสื้อบาง เช็ดตัว ดื่มน้ำ ภายใน 1 ชม. ลดเหลือ 38 องศา หายไวสุดๆ สรุปง่ายๆ ถ้าตัวร้อน = เสื้อบางระบายร้อน กฎนี้ใช้ได้ทุกวัย ทำตามนี้รับรองลดไข้ไว ไม่ต้องกลัวแทรกซ้อน ครั้งหน้าถ้าไข้ขึ้น ลองเอาไปใช้ดู แล้วจะติดใจเลยล่ะ! ถ้ามีโรคประจำตัวหรืออาการแปลกๆ อย่าลังเล ปรึกษาหมอใกล้บ้านดีที่สุดนะ